Fáscia iliopsoas (latim: fascia iliopsoas)

· A fáscia iliopsoas é a fáscia que cobre a parte anterior do músculo iliopsoas (músculo psoas maior, músculo ilíaco e, quando presente, músculo psoas menor). É formada pela parte que recobre o músculo psoas maior (a fáscia do psoas) e pela parte que recobre o músculo ilíaco (a fáscia ilíaca), contínuas entre si.

· Muitos livros-texto descrevem toda essa fáscia com o nome de fáscia ilíaca, como "a fáscia que cobre a parte anterior dos músculos internos do quadril (iliopsoas)" (ver Fáscia ilíaca).

O lado direito da coluna lombar e da pelve visto de frente, mostrando os músculos psoas maior e ilíaco cobertos por uma fáscia fina e pálida que passa sob o ligamento inguinal até a coxa.
Músculo iliopsoas e sua fáscia

Posição e continuidade

· A fáscia do músculo psoas maior é fina em cima (cranialmente) e mais espessa embaixo (caudalmente), onde se une à fáscia do músculo ilíaco. Em cima, espessa-se formando o ligamento arqueado medial do diafragma.

· Lateralmente, fixa-se no lábio interno da crista ilíaca; medialmente, nos corpos das vértebras lombares e, na pelve, no periósteo ao longo da linha terminal (linha iliopectínea) da pelve menor, onde se funde com a fáscia pélvica.

· Embaixo, fixa-se firmemente à parte posterior do ligamento inguinal e é contínua com a fáscia transversal. Em seguida, passa à coxa com o músculo iliopsoas e cobre o músculo até sua inserção no trocanter menor do fêmur; também forma a parede lateral da bainha femoral. Em sua margem lateral, junto ao músculo quadrado lombar, é contínua com a fáscia que recobre a parte anterior desse músculo (a lâmina anterior da fáscia toracolombar).

· Os livros-texto mais antigos descrevem assim: a fáscia do psoas, fina em cima e espessa embaixo, une-se à fáscia do ilíaco, liga-se firmemente à parte lateral do ligamento inguinal e cobre o músculo iliopsoas como uma forte membrana de tecido conjuntivo até sua inserção.

Arco iliopectíneo, compartimentos muscular e vascular

· Entre o ligamento inguinal e a eminência iliopúbica, a fáscia se espessa formando uma faixa, o arco iliopectíneo. Ele divide o espaço sob o ligamento inguinal no compartimento muscular lateral (para o músculo iliopsoas e o nervo femoral) e no compartimento vascular medial (para a artéria femoral e a veia femoral).

O arco iliopectíneo é a faixa espessa de tecido fibroso que divide o espaço sob o ligamento inguinal no compartimento vascular medial e no compartimento muscular lateral.

· O nervo femoral e o nervo cutâneo femoral lateral correm profundamente a essa fáscia, entre a fáscia e o músculo iliopsoas.

· Um abscesso do psoas pode se estender para baixo dentro da bainha formada por essa fáscia e aparecer como um inchaço na virilha ou na parte superior da coxa. Em anestesia, injeta-se anestésico local profundamente à fáscia para bloquear em conjunto o nervo femoral e os nervos vizinhos (o bloqueio da fáscia ilíaca).

Mais informações

· Ver as páginas Fáscia ilíaca, Arco iliopectíneo, Compartimento muscular e Músculo iliopsoas.

Sites de referência

[Wikipedia]

· Iliac fascia, Wikipedia (em inglês).

· Músculo iliopsoas, Wikipedia.

Referências e fontes

  1. Leitura adicional: Iliac fascia, Wikipedia (em inglês).
  2. Leitura complementar: Músculo iliopsoas, Wikipedia; Músculo iliopsoas, Kenhub.
  3. Federative International Programme for Anatomical Terminology (FIPAT). Terminologia Anatomica, 2ª ed. (TA2), 2019.